Vaak is wat je doet belangrijker dan wat je zegt

Gerard Kemkers coacht al twaalf jaar schaatsers op het hoogste niveau. Hij ziet zijn werk als een continue uitdaging om mensen het beste uit zichzelf te laten halen. “Maar ik had nooit de bedoeling om schaatscoach te worden.”

Jessie van Loon

Begin jaren negentig eindigde zijn carrière als topsporter, en Kemkers had het wel een beetje gehad met de schaatswereld. Hij begon aan een opleiding leraar Lichamelijke Opvoeding. “Op een dag vroeg Ab Krook me om hem te assisteren tijdens een toernooi in Heerenveen. Dat leek me wel leuk, maar ik had nooit gedacht dat dat het begin zou zijn van een loopbaan als schaatscoach.”

Intuïtie
Kemkers had veel steun aan wat hij had geleerd tijdens de lessen didactiek, fysiologie en psychologie op de lerarenopleiding. “Met kennis dwing je een zekere mate van respect af. En respect heb je nodig, anders krijg je als coach veel ja-knikken maar nee-doen.”
Gaandeweg merkte hij dat mensenkennis en inlevingsvermogen echter zeker zo belangrijk zijn. “Iedereen is anders. Veel komt aan op intuïtie, op het juiste woord op het juiste moment op de juiste toon. Je kunt wel een doel voor ogen hebben, maar de weg ernaartoe en het tempo hangen af van de ander, van degene die je coacht.”
Verwachtingen over het proces en het tempo waarmee je op het doel af kunt gaan, leveren alleen een hoop frustratie op, weet Kemkers uit ervaring. “Maar dat leer je vanzelf, net als veel andere vaardigheden.”

Voorbeeldfunctie
In het coachingsproces staat samenwerking centraal: “Ik doe het samen met de sporter, de sporter doet het niet voor mij en ik ben niet de baas. Gelukkig zijn mijn pupillen stuk voor stuk tot op de tanden gemotiveerd.”
Hij hoeft als coach nauwelijks te motiveren, terwijl de innerlijke drive van teamgenoten van ergocoaches wel eens te wensen zal overlaten, denkt Kemkers. “Dat maakt het coachen niet gemakkelijk. Ik begrijp best dat het voor beginnende ergocoaches moeilijk is om hun positie in het team te bepalen. Maar wees vooral consequent jezelf. Zet je over je onzekerheid heen. Je geloofwaardigheid – en dat geldt voor mij net zo goed – hangt voor een groot deel af van je gedrag.”
Kemkers denkt even na en vervolgt dan: “Kijk, je kunt er als ergocoach bijvoorbeeld niet als een zoutzak bij zitten. En stel, je ziet een collega z’n rug verkeerd belasten. Coachen kan dan inhouden: simpelweg een praatje gaan maken en intussen je collega een handje helpen, gebruikmakend van de juiste tiltechniek. Het goede voorbeeld, daar gaat het om. Vaak is wat je doet belangrijker dan wat je zegt.“

© Jessie van Loon, september 2006