Mensen lachen om mij omdat ik clown ben, niet omdat ik klein ben

Milko Steijvers (43) leidt als clown bij circus Herman Renz niet bepaald een doorsnee leven. Zelf is hij ook niet doorsnee met zijn 1.40 meter, maar een afwijking is niet per definitie een beperking, stelt hij. “Als het even kan, moet je gewoon meedoen. Wie zich als een buitenstaander gedraagt, wordt als buitenstaander behandeld en zal altijd een buitenstaander blijven.”

Jessie van Loon

Zijn positieve instelling heeft Milko net als zijn dwerggroei geërfd van zijn moeder, die nog eens twaalf centimeter korter is dan haar zoon. Het feit dat ook Milko fors is achtergebleven in zijn groei, zegt volgens hem niet zoveel. “Mijn zus is 1.85 meter en ook mijn zoon en dochter van 10 en 13 jaar zijn normaal van lengte. Maar ik ervaar mijn klein-zijn niet als beperking, laat staan als handicap. Ik kan aan alles meedoen, heb alleen aangepaste pedalen in mijn auto en als mensen naar me kijken, kijk ik gewoon terug. Ja, zo simpel is het toch?”
Milko heeft wel andere zaken aan zijn hoofd dan zich druk maken om zijn lengte, want behalve clown is hij ook licht- en geluidsman én directielid van het circus. “Dat brengt weer andere taken en verantwoordelijkheden met zich mee. We zijn een groot, reizend bedrijf met meer dan tachtig medewerkers en daar komt heel wat bij kijken. De steeds strengere regelgeving op bijvoorbeeld het gebied van het houden van dieren en de steeds hogere loonkosten maken het ons niet bepaald gemakkelijk.”
Circus Renz komt tijdens zijn jaarlijkse tournee op ongeveer vijftig verschillende plaatsen. Als het circus draait, geven de artiesten twaalf voorstellingen per week. ’s Maandags hebben ze vrij. “Het is keihard werken,” beaamt Milko, “maar ik zou niet anders willen. We hebben nu een winterstop van twee maanden. In die periode wonen we in Helmond, maar na een paar weken vlieg ik tegen de muren omhoog. De charme van een reizend bestaan? Steeds andere mensen, andere plaatsen en dus andere situaties. Je maakt gewoon elke dag wat anders mee.”

De invloed van de opvoeding
De vader van Milko was trapezewerker en toen Milko zes jaar was, besloot ook zijn moeder het burgermansbestaan te verruilen voor het circusleven. Milko, die clown wilde worden, kon vrijwel meteen aan de slag. “De regels waren toen nog niet zo streng en zo kwam het dat ik als zesjarig mannetje al in de piste stond. Ik hoefde me alleen maar te laten vallen en dan had ik de lachers al op mijn hand. Ik heb er niet onder geleden, maar gelukkig is de tijd van ‘aapjes kijken’ voorbij. Ik wil dat mensen lachen om mijn grappen, om wat ik doe als clown en niet omdat ik klein ben.”
Milko en zijn moeder werken er hard aan het imago van kleine mensen te verbeteren. “Wij willen de buitenwereld laten zien dat klein niet hetzelfde is als gehandicapt.” Tegelijk is Milko de eerste om te erkennen dát hij klein is. “Ik ga er heel gemakkelijk mee om. Misschien heeft de mentaliteit van de circusmensen daar ook wel aan bijgedragen. Zij zijn wel wat vreemdere dingen gewend dan iemand die niet zo groot is.”
De clown leerde al vroeg zijn eigen boontjes doppen. “Als ik huilend naar mijn moeder ging om te zeggen dat ik geplaagd werd, stuurde ze me gelijk terug: je knapt het zelf maar op! Daar profiteer ik nu nog van. Wanneer ouders iedere keer komen opdraven als hun kind gepest wordt, dan weet een kind niet hoe hij daarmee om kan gaan.”

Lengtevoordeel
“Als kleine kinderen aan mij vragen waarom ik zo klein ben, antwoord ik: ‘Omdat ik vroeger mijn bordje niet leeg at.’ En dan kun je er donder op zeggen dat zo’n kind naar zijn moeder stuift om de boodschap over te brengen. ‘Die meneer zegt dat hij klein is omdat ie vroeger zijn bordje niet leeg at.’ Geweldig vind ik dat.”
Milko zal niet aarzelen om – als het zo te pas komt – zijn lengte met enige zelfspot in te zetten bij zijn optreden. “Het is dan een instrument, meer ook niet. Voor het circus zitten er wel andere positieve kanten aan mijn klein-zijn. Je wilt natuurlijk je bedrijf zoveel mogelijk promoten en als ik heb staan praten met bijvoorbeeld de manager van een circusartiest die wij voor onze show willen contracteren, dan herinnert die mij waarschijnlijk langer dan een willekeurige andere persoon. En mensen die mij hebben zien optreden, zullen later misschien wel zeggen: ‘Was dat niet die kleine clown?’ Maar intussen herinneren ze me wél!”
De grote, kleine clown, zoals Milko soms genoemd wordt, heeft een vaste ‘partner in crime’: Frenky. Het clownsduo is de gangmaker van het circus. Frenky & Milko openen de voorstelling met een lange act en rijgen daarna de nummers aan elkaar met een aantal kortere optredens terwijl de piste klaargemaakt wordt voor de volgende artiesten. Zijn vrouw Sylvia, een voormalig trapezewerkster, staat tegenwoordig niet meer zelf in de schijnwerpers, maar zorgt voor de catering.

‘Circo Classico’
Dit jaar is uitgeroepen tot Jaar van het Circus en om de mensen mee te nemen in de geschiedenis van het circus, heeft de nieuwe show van circus Renz als thema ‘Circo Classico’. “We gaan helemaal terug in de tijd,” vertelt Milko, “met ouderwetse kostuums en ook de muziek van toen, compleet met orkest, maar we kiezen bijvoorbeeld wel voor moderne verlichting. Het worden de topnummers van vroeger in een nieuw jasje.”
Frenky & Milko weten precies wat ze willen gaan doen. Er moet ‘alleen’ nog gerepeteerd worden. “We hebben een Italiaanse regisseur aangetrokken die alle ideeën gaat uitwerken en ons vanaf 20 maart bijstaat. We hebben dan precies negen dagen totdat de voorstelling in première gaat.”
Dat Milko vóór die tijd nog een correctie aan zijn wervelkolom moet ondergaan, vindt hij nauwelijks het vermelden waard. “Ik zie er niet tegenop, want ik heb al twee keer zo’n operatie gehad en weet dus wat me te wachten staat.”
Ook bij het herstel staat de clown niet te lang stil. “Vier, vijf weken moet genoeg zijn”, zegt hij zonder enig spoor van twijfel. “De eerste week ben ik stram en stijf, maar daarna zit ik binnen een mum van tijd weer achter het stuur. Tegen de tijd dat we intensief gaan repeteren, ben ik weer helemaal opgeknapt.”

Kijk voor meer informatie over circus Herman Renz en voor het reisschema op www.renz.nl of bel 0909-5030060, € 0,45 per minuut. Het circus beschikt over vier rolstoelplaatsen (in overleg kan bij het reserveren anders worden overeengekomen).

© Jessie van Loon, januari 2006